Część osób, które przeżyły zatrzymanie krążenia lub stan bliski śmierci, opowiada o niezwykłych doświadczeniach: poczuciu spokoju, widzeniu światła, wrażeniu opuszczenia ciała, spotkaniach ze zmarłymi bliskimi. W literaturze nazywa się je doświadczeniami bliskimi śmierci (NDE, od ang. near-death experience).
Co mówi nauka
Doświadczenia te są przedmiotem badań naukowych, w tym prowadzonych w szpitalach z pacjentami po zatrzymaniu krążenia (m.in. projekt AWARE). Badacze proponują różne wyjaśnienia: od zmian w pracy mózgu przy niedotlenieniu, przez działanie leków, po mechanizmy zbliżone do snu. Inni zwracają uwagę na elementy, których tak prosto się nie tłumaczy. Spór trwa, a nauka nie rozstrzyga, jak te przeżycia interpretować.
Co jest niezależnie od sporu
Same relacje są rzeczywiste i bardzo osobiste. Wiele osób mówi, że zmieniły ich stosunek do życia, śmierci i bliskich. Dlatego warto je czytać uważnie i bez pośpiechu – zarówno bez bezkrytycznego przyjmowania, jak i bez lekceważenia.
Książka
W książce „Co jest po śmierci?” zebrano ok. 150 publicznie opisanych relacji ludzi po śmierci klinicznej: Amazon.pl · Amazon UK · strona książki.